ತ್ರೇತಾಯುಗದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ “ರಾಮ” ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆ ಅವಿನಾಭಾವವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು “ಹನುಮಂತ”. ಎಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಜಪ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ, ಅಸಲಿಗೆ ಈ ಹನುಮಂತ ಯಾರು? ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾನರನಂತಿದ್ದ ಆಂಜನೇಯ, ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ರಾಮನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಹನುಮಂತ ಕೇವಲ ವಾನರ ಕುಲದವನಲ್ಲ. ಆತ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವನ ಅಂಶ ಸಂಭೂತ. ವಾಯುದೇವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಂಜನಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದವನು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಸೂರ್ಯನನ್ನೇ ಹಣ್ಣೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ನುಂಗಲು ಹೋದ ಸಾಹಸಿ. ಸಕಲ ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಪಂಡಿತ, ಅಪ್ರತಿಮ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಈ ಆಂಜನೇಯ.
ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಭೇಟಿ ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ, ಅದು ವಿಧಿಯ ಆಟ. ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತದ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ, ಸುಗ್ರೀವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಹನುಮಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಮನನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಇದು ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ಎಂದು ಅರಿವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾದ ಈ ಸಂಬಂಧ ಮುಂದೆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
ಹನುಮಂತನಿಗೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ರಾಮನ ನಾಮದ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಸಂಜೀವಿನಿ ತರುವವರೆಗೆ ಹನುಮಂತ ರಾಮನಿಂದ ಏನನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಒಮ್ಮೆ ವಿಭೀಷಣನು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಹನುಮಂತ ತನ್ನ ಎದೆಯನ್ನೇ ಸೀಳಿ ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ರಾಮ-ಸೀತೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಹನುಮಂತನ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಅದಕ್ಕೇ ಹೇಳುವುದು, ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಅದು ಹನುಮಂತ ಮಾತ್ರ. ತನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನೇ ಸೀಳಿ ಅಲ್ಲಿ ರಾಮ-ಸೀತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಭಕ್ತಿ ಇಂದಿಗೂ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾದರಿ.
