ಹೊಸದಿಗಂತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೆಸ್ಕ್:
ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ-2026 ಅನ್ನು ಕೇವಲ ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜಗಳು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವಲಯವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು
ಭಾರತದ ಖನಿಜ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಶೋಧನೆ, ಸುಧಾರಿತ ಖನಿಜ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಯೋಗ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
1,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಾಜು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ 1,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಶೇ.2ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಈ ಪಾಲನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತಗೆ ಉಕ್ಕು, ಸಿಮೆಂಟ್, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ನಂತಹ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು.
ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ
2025-26ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ 10,12,529 ಕೋಟಿ ರೂ ಮೌಲ್ಯದ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಪೂರೈಕೆ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಆದಾಯ
ಖನಿಜ ಹರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ, ರಾಯಧನ, ಡಿಎಂಎಫ್ ಮತ್ತು ಎನ್ಎಂಇಟಿಯಂತಹ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ.96ರಷ್ಟು ಆದಾಯ ನೇರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಎಂಎಂಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ-2026ರ ಬಳಿಕವೂ ಈ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವು ಶೇ.16.20ರ ಸಂಯುಕ್ತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರದಲ್ಲಿ (ಸಿಎಜಿಆರ್) ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚು ಗಣಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ
2020-21ರಿಂದ 2025-26ರವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೇವಲ 100 ಹರಾಜು ಗಣಿಗಳಿಂದಲೇ 96,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬದಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹರಾಜಿಗೆ ತಂದು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ವಿಳಂಬ ಕಡಿತ
ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆರಂಭದ ನಡುವಿನ ಸಮಯದ ಅಂತರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಡೇಟಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅನುಮೋದನೆ ಹಾಗೂ ಬಲವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಶೇ.30-40ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ ಖನಿಜ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಆದಾಯದ ಬಹುಪಾಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಕ್ರಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಯಲ್ಟಿ ಒಳಹರಿವು, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047ರತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಎಂಎಂಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ-2026 ಭಾರತವನ್ನು ಕೇವಲ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ, ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಗಣಿ ಖಾತೆ ಸಚಿವ ಜಿ. ಕಿಶನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಲೇಖಕರು:
ಪ್ರೊ. ಧೀರಜ್ ಕುಮಾರ್
ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, CoRE-MiN | ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಮಿನರಲ್ಸ್ (ಎನ್ಸಿಎಂಎಂ-ಸಿಒಇ)
ನಿರ್ದೇಶಕರು, ‘ಟೆಕ್ಸ್ ಮಿನ್’ ಫೌಂಡೇಶನ್ | ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಲೇಷನಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪಾರ್ಕ್ (ಟಿಟಿಆರ್ಪಿ), ಡಿಎಸ್ಟಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ.
ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು(ಎಚ್ಎಜಿ), ಮೈನಿಂಗ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗ
ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೈನ್ಸ್), ಧನಾಬಾದ್, ಜಾರ್ಖಂಡ್ – 826004
ಇ-ಮೇಲ್: [email protected]
