ನವರಾತ್ರಿಯ ಆರನೇ ದಿನವು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರೂಪವಾದ ಶ್ರೀ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಿಯು ಧೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತ. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಗೋಪಿಕೆಯರು ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯೂ ಇದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
೧. ಆರಂಭಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ
- ಶುಚಿತ್ವ: ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ. (ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ).
- ಸಂಕಲ್ಪ: ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಯ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
- ದೇವಿಯ ಅಲಂಕಾರ: ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಲಶದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ/ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಗಂಗಾಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ.
೨. ಪೂಜಾ ವಿಧಿ (ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆ) - ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ: ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಥಮ ಪೂಜಿತನಾದ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
- ಆಸನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತ: ದೇವಿಗೆ ಆಸನವನ್ನು (ಅಕ್ಷತೆಯನ್ನು) ಅರ್ಪಿಸಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ.
- ವಸ್ತ್ರ/ಕಂಠಹಾರ: ದೇವಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಹಾರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ.
- ಪುಷ್ಪಾರ್ಚನೆ: ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಿಗೆ ಕೆಂಪು ಗುಲಾಬಿ ಹೂವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯ. ಇತರ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಹೂವುಗಳು, ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ, ತುಳಸಿ ದಳಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ.
- ಧೂಪ-ದೀಪ: ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ದೀಪವನ್ನು (ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಶ್ರೇಷ್ಠ) ಹಚ್ಚಿ, ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ.
- ನೈವೇದ್ಯ: ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಿಗೆ ಜೇನುತುಪ್ಪ (ಮಧು) ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾಯಸ, ಕೇಸರಿ ಬಾತ್) ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ.
೪. ಪೂಜೆಯ ಸಮಾಪ್ತಿ - ಆರತಿ: ದೇವಿಗೆ ಕರ್ಪೂರ ಅಥವಾ ದೀಪದಿಂದ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ.
- ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ: ದೇವಿಗೆ ಮೂರು ಅಥವಾ ಐದು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.
- ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ: ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು) ಮನೆಯವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ವಿತರಿಸಿ.
ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ - ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯು ಗುರು ಗ್ರಹದ (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
- ಅವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಉತ್ತಮ ಕಂಕಣ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ದಿನ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಈ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ರೋಗ, ಶೋಕ, ದುಃಖ, ದಾರಿದ್ರ್ಯಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಜನ್ಮ ಜನ್ಮಾಂತರದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
