ನಮ್ಮ ಗಣೇಶನಿಗೆ ನೂರಾರು ಹೆಸರುಗಳಿವೆ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ, ಲಂಬೋದರ, ಗಜಾನನ… ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಸರಿಗೂ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಸುಂದರ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಆದರೆ ‘ಏಕದಂತ’ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ತುಂಬಾನೇ ಸ್ಪೆಷಲ್. ಆನೆ ಮುಖದ ನಮ್ ಗಣಪನಿಗೆ ಎರಡು ದಂತಗಳಿರಬೇಕಿತ್ತಲ್ವಾ? ಒಂದು ದಂತ ಹೇಗೆ ಮುರಿಯಿತು? ಇದರ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾದ ಕಥೆಗಳಿವೆ.
ಮೊದಲನೇ ಕಥೆ: ಪರಶುರಾಮನ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನ ಶಾಂತತೆ
ಒಮ್ಮೆ ಶಿವನ ಪರಮ ಭಕ್ತನಾದ ಪರಶುರಾಮ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಬರ್ತಾರೆ. ಶಿವನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಸೆಯಿಂದ ಒಳಗೆ ಹೋಗೋಕೆ ನೋಡ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾವಲಿದ್ದ ಗಣೇಶ, “ತಂದೆಯವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತಗೊಳ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಈಗ ಒಳಗೆ ಹೋಗೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ” ಎಂದು ತಡಿತಾನೆ. ಪರಶುರಾಮರಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತೆ. “ನನ್ನನ್ನೇ ತಡಿತೀಯಾ?” ಎಂದು ಗಣೇಶನ ಜೊತೆ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಇಳಿತಾರೆ.
ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧನೇ ನಡೆಯುತ್ತೆ. ಕೊನೆಗೆ ಪರಶುರಾಮ ಶಿವನೇ ತನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ‘ಪರಶು’ (ಕೊಡಲಿ) ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಗಣೇಶನ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಣೇಶನಿಗೆ ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆ ಕೊಡಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ಶಿವನೇ ಪರಶುರಾಮರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ದಿವ್ಯ ಅಸ್ತ್ರ. ತಂದೆಯ ಅಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದು ಗಣೇಶ ಅದಕ್ಕೆ ಎದುರೇಟು ಕೊಡದೆ, ತನ್ನ ಎಡಬದಿಯ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಆ ಏಟನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಆ ಹಲ್ಲು ಮುರಿದು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಗಣೇಶ ‘ಏಕದಂತ’ನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಪರಶುರಾಮನೂ ಗಣೇಶನ ಈ ವಿನಯ, ತಾಳ್ಮೆ ನೋಡಿ ಮನಸೋತು ಹಾರೈಸುತ್ತಾನೆ.
ಎರಡನೇ ಕಥೆ: ಮಹಾಭಾರತ ಬರೆದ ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತ
ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸರು ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಬೇಕು ಅಂದುಕೊಂಡಾಗ, ಅದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಬಲ್ಲ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಲೇಖಕ ಬೇಕಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗಣೇಶ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಷರತ್ತು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ “ಸ್ವಾಮಿ, ನೀವು ಕಥೆ ಹೇಳೋದನ್ನ ಎಲ್ಲೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬಾರದು. ನೀವು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ನಾನು ಬರೆಯೋದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತೇನೆ!” ಎಂದು.
ದೇವಮಾನವ ವೇದವ್ಯಾಸರು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಷರತ್ತು ಇಡುತ್ತಾರೆ “ಸರಿ ಗಣೇಶ, ಆದ್ರೆ ನಾನು ಹೇಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ ನಿನ್ನ ತಲೆಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥವಾದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ನೀನು ಅದನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗೆ ಬರವಣಿಗೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ವೇದವ್ಯಾಸರು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರು, ಗಣೇಶ ಗರಿಯಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋದ. ಬರೆಯುವ ರಭಸದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಬರವಣಿಗೆಯ ಗರಿ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಮುರಿದುಹೋಯಿತು. ಬರವಣಿಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ನಿಂತರೆ ಷರತ್ತು ಮುರಿದುಬೀಳುತ್ತದೆ. ತಡಮಾಡದೆ, ಗಣೇಶ ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಬಲಬದಿಯ ದಂತವನ್ನು ತಾನೇ ಮುರಿದುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನೇ ಲೇಖನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ. ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಗ್ರಂಥಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ದೇಹದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಆ ಮಹಾನ್ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿ, ಆತನಿಗೆ “ಏಕದಂತ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಶಾಶ್ವತವಾಯಿತು.
ಇದರಿಂದ ನಾವೇನು ಕಲಿಯಬೇಕು?
ಗಣೇಶ ಏಕದಂತನಾಗಿದ್ದು ಬರೀ ದೇಹದ ರೂಪಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ತನ್ನ ತಂದೆ ಕೊಟ್ಟ ಆಯುಧಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಕೊಟ್ಟು, ತಾಯಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕಾಯಲು ತನಗೆ ಬಂದ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಅವನ ದೊಡ್ಡತನ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನದ ಸಂಪತ್ತಾದ ಮಹಾಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ದಂತವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದು ಅವನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದರೂ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೂ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರೆ ಜಗತ್ತೇ ನಮಗೆ ತಲೆಬಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಮ್ ‘ಏಕದಂತ’ನೇ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ!
