ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಅವರ ಭವಿಷ್ಯ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಬಲಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಕ್ಕಳ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಅವರ ಸುಖ–ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ದಿನವಾಗಿದೆ.
- ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾಗೃತಿ: ಮಕ್ಕಳು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಭದ್ರತೆ, ಆಟ–ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ.
- ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತ: ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವೆಡೆ ಮಕ್ಕಳು ಶೋಷಣೆ, ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಂದೇಶ ಈ ದಿನ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ: ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪರಿಸರ: ಮಕ್ಕಳು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ದಿನ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಸುಧಾರಣೆ: ಆಹಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೈಕೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ನೆರವು ಒದಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಈ ದಿನ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಕ್ಕಳ ದಿನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮೊದಲು 1925ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೇಬರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ILO) ವಿಶ್ವದ ಹಲವಾರು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಲವಂತದ ಕೆಲಸ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.
ನಂತರ 1954ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ’ವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬಹುದಾದರೂ, ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏಕತೆಗಾಗಿ ಒಂದು ದಿನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.
1990 ರ ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ 20ಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಈ ದಿನವೇ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಇದೇ ದಿನವನ್ನು ‘ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ’ವೆಂದು ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
