ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದ ಮೂಳೆಗಳ ಒಳಗಿನ ಮೌನ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ʼಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್ʼ ಬಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯರು ಹೇಳೋದೇನು?

ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್ (Osteoporosis) ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಮೂಕ ಕಾಯಿಲೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೋವು ಅಥವಾ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಲನೆಯಿಂದ ಮೂಳೆ ಮುರಿತ ಉಂಟಾದಾಗಲೇ ಅನೇಕರು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುದು? ರೋಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು? ಈ ಬಗ್ಗೆ ಡಾ. ಸುರೇಂದ್ರ ಯು. ಕಾಮತ್ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ನೋಡಿ..

ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್‌ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಈ ಕೆಳಗಿನ ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೂಳೆಗಳ ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು: ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಒಂದು ಇಂಚು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಗಳ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಅವು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳ್ಳುವುದರ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.

ಬೆನ್ನು ಬಾಗುವುದು: ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡು ಕುಸಿಯುವುದರಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬೆನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಕೈಫೋಸಿಸ್ (Kyphosis) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಠಾತ್ ತೀವ್ರ ಬೆನ್ನುನೋವು: ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ನಾಯು ಸೆಳೆತವಲ್ಲದೆ, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಸಂಕೋಚನ ಮುರಿತದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು.

ಸಣ್ಣ ಗಾಯಕ್ಕೂ ಮೂಳೆ ಮುರಿಯುವುದು: ನಿಂತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬೀಳುವುದು ಅಥವಾ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾಯದಿಂದ ಸೊಂಟ, ಮಣಿಕಟ್ಟು, ಭುಜ ಅಥವಾ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಮುರಿಯುವುದು ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.

ಹಿಡಿತದ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು: ಕೈಗಳಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂಠಿತವಾಗುವುದು ಕಡಿಮೆ ಮೂಳೆ ಖನಿಜ ಸಾಂದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್‌ನ ಖಚಿತ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ.

ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು

ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ: ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಮೂಳೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಋತುಬಂಧದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಮೂಳೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ: ಮೂಳೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಕೊರತೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಮೂಳೆಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆ: ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮೂಳೆಗಳ ಬಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿ: ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಮದ್ಯಪಾನವು ಮೂಳೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಮೂಳೆ ಮುರಿತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ

ಮೂಳೆ ಮುರಿತ ಸಂಭವಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಮೂಳೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಡೆಕ್ಸಾ (DEXA – Dual-Energy X-ray Absorptiometry) ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸರಳ ಮತ್ತು ನೋವುರಹಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಮೂಳೆಗಳ ಖನಿಜ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಮೂಳೆ ಮುರಿತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು..

ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ: ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹಸಿರು ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೈನಂದಿನ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಸೂಕ್ತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ: ನಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಜಾಗಿಂಗ್‌ನಂತಹ ದೇಹದ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ಬಲ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಇವು ಮೂಳೆಗಳ ಬಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ಸುಧಾರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ: ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂಳೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಔಷಧೋಪಚಾರವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಆಸ್ಟಿಯೋಪೊರೋಸಿಸ್ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಸೂಕ್ತ ಆಹಾರ, ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮೂಳೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮೂಳೆ ಮುರಿತ ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

• ಡಾ. ಸುರೇಂದ್ರ ಯು. ಕಾಮತ್
  ಹಿರಿಯ ಸಲಹೆಗಾರರು, ಆರ್ಥೋಪೆಡಿಕ್ಸ್
  ಕೆಎಂಸಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
  ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವೃತ್ತ, ಮಂಗಳೂರು